✅فخر رازی
✍️فخر الدين محمد بن عمرو بن الحسين الرازى، معروف به امام فخر رازى شافعی اشعری از دانشمندان نامدار جهان اسلام است که ریشه ای مازندرانی دارد. هر چند برخی مانند شهید مطهری او را متولد مازندران دانستند (شهید مطهری، مجموعه آثار، ج 14، ص 408.) ولی غالبا او را دارای اصالتی مازندرانی و متولد ری می دانند. ‏(ابن خلکان، وفيات الأعيان وأنباء أبناء الزمان، ج 4، 249؛ زرکلی دمشقی، الاعلام، ج 6، ص 313.) پدرش ضیاءالدین خطیب مازندرانی و مولف کتاب دو جلدی «غایه ‌المرام فی علم الکلام» بود که به ری مهاجرت نموده و در آنجا اقامت داشت. لذا فرزندش به ابن خطیب الرّی شهرت یافت. (زرکلی، همان) وی علاقه مند به سفر علمی بود و به خوارزم و خراسان و هرات و … سفرهایی در همین راستا داشت.
✍️استاد شهید مطهری وی را در طبقه یازدهم فلاسفه مسلمان قرار داده و می نویسد: وی هم فقيه بود و هم متكلم و هم مفسر و هم فيلسوف و هم پزشك و هم خطيب. ذهنى فوق‏ العاده جوّال داشت و در تبحر در علوم مختلف كم نظير است. در عين اين كه در افكار فلاسفه وارد است و تأليفاتى گرانبها در فلسفه دارد، طرز تفكرش تفكر كلامى است نه فلسفى و سخت بر فلاسفه مى ‏تازد و در مسلّمات فلسفه تشكيك مى‏ نمايد. در تنظيم و تبويب و تقرير مسائل، حسن سليقه دارد. صدر المتألهين از اين نظر از او بسيار استفاده كرده است. مهم‏ترين كتاب فلسفى او «المباحث المشرقية» است. شهرت بيشترش به واسطه «تفسير مفاتيح الغيب» است بر قرآن مجيد كه جاى شايسته‏ اى در ميان تفاسير براى خود باز كرده است. براى وى در فلسفه، استادى جز مجد الدين جيلى… سراغ نداريم و شايد بيشتر با مطالعه، بر مسائل فلسفى دست يافته است، ولى شاگردان زيادى داشته است كه بعضى از آنها مبرز بوده‏ اند. از قبيل شمس الدين خسروشاهى، قطب الدين مصرى، زين الدين كشى، شمس الدين خويى، شهاب الدين نيشابورى. فخر رازى در سال 534 (544) متولد شده و در سال 606 (در هرات) درگذشت‏. (شهید مطهری، مجموعه آثار، ج 14، ص 493.)
✍️شرح اشارات و تنبیهات و شرح عیون الحکمه ابن سینا، لوامع البينات في شرح أسماء الله تعالى والصفات، معالم أصول الدين، الاربعین فی اصول الدین، القضاء و القدر و عصمه الانبیا و… از دیگر آثار او در حکمت و کلام است و همانطور که استاد مطهری اشاره داشتند استادش در فلسفه، عالم ذوالفنون مجدالدین جیلی در مراغه بوده است. (ابن خلکان، وفيات الأعيان وأنباء أبناء الزمان، ج 6، 269؛ ذهبی، محمد بن أحمد، تاريخ الإسلام و وفيات المشاهير والأعلام، ج 43، ص 213.)

چرا بسیاری از احکام در قرآن نیامده؟!

بعضی از افراد گمان می کنند همه مسائل در قرآن آمده است! مثلا تا به آنها گفته می‌شود: «سگ نجس است» ؛ بلافاصله می‌گویند: «این عبارت در کجای قرآن آمده است» ! بنابر همین عقیده نادرست، احکامی که به ظاهر در قرآن نیامده است را قبول ندارند و آن را صرفاً رأی و نظر مراجع تقلید می دانند!

🔹از جهتی همه احکام الهی در قرآن وجود دارد. چرا که همه مسائل اگرچه به شکل جزئی در قرآن نیامده ؛ اما کلیت و اصل و اساس آن در قرآن آمده است. و خداوند وظیفه تبیین و تفسیر قرآن را بر عهده پیغمبر و جانشینان او یعنی اهل بیت گذاشته است؛ آن بزرگواران نیز حکم الهی را جزء به جزء در همه مسائل مطرح نموده اند.

🔹باید به این نکته توجه داشت اگر قرار بود جزئیات مسائل و احکام الهی در قرآن آمده باشد، پس فلسفه آمدن پیغمبر و اهل بیت به مدت 250 سال چه بوده است؟!

❗️هیچ کجا در قرآن به تعداد رکعات نماز صبح تصریح نشده است؛ولی همه ما نماز صبح را دو رکعت می خوانیم. و یا به صیغه محرمیت در قرآن تصریح نشده است، ولی بدون اینکه بپرسیم صیغه محرمیت کجای قرآن آمده، عقد می‌کنیم! یا بقیه احکام…
بلکه این موارد را پیامبر و اهل بیت برای ما تبیین کرده اند و در روایات آن ها آمده است.

🔸آیاتی از قرآن، بر این مطلب دلالت می کند که وظیفه تبیین و تفسیر آیات الهی بر عهده پیامبر اکرم گذاشته شده است؛ برای نمونه به دو آیه زیر اشاره می شود:

1️⃣ آیه 44 سوره نحل: «وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ؛ ای پیغمبر؛ ما قرآن را فرستادیم برای اینکه تو بیایی و آن را برای مردم، جزء به جزء تبیین و تفسیر کنی».

2️⃣آیه 7 سوره حشر:« مَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا؛ هر دستورى كه رسول به شما داد بگيريد و از هر چه نهی تان كرد، آن را ترك كنيد».

🔻اگر قرآن حجت و سند و مبنای عملکرد ماست -که هست-، پس باید به این آیات نیز توجه کرد و آن را پذیرفت و طبق آن عمل کرد. این آیات، بیان می دارد اگر منِ قرآن را قبول دارید، من می گویم به حرف پیامبر گوش دهید، او جزئیات آیات الهی را برایتان تبیین می کند.

🔻همچنین یکی از دستورات پیامبر که باید از آن اطاعت شود، اطاعت از اهل بیت اوست. پیامبر فرمود: من دو چیز گرانبها بین شما امانت می گذارم؛ قرآن و اهل بیت. این دو باید کنار هم باشند و این دو همدیگر را تفسیر، تبیین و تأیید می کنند و با وجود هم و در کنار هم اند که احکام را برای ما توضیح می دهند.